De LHV (Landelijke Huisartsen Vereniging) stelt geen bindende declaratieregels vast, maar biedt huisartsen praktische richtlijnen, handreikingen en duiding bij de tarieven en codes die de NZa formeel vaststelt. Voor de dagelijkse declaratiepraktijk betekent dit dat de NZa de wettelijke kaders bepaalt, terwijl de LHV helpt die kaders te vertalen naar herkenbare situaties in de huisartsenpraktijk. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over declaratieregels, veelgemaakte fouten en waar je als huisarts actuele informatie vindt.
Welke declaratieregels gelden er voor huisartsen in Nederland?
De declaratieregels voor huisartsen in Nederland zijn vastgelegd in de tariefbeschikkingen en beleidsregels van de NZa (Nederlandse Zorgautoriteit). Hierin staat welke prestaties, consulten en verrichtingen gedeclareerd mogen worden, tegen welk tarief en onder welke voorwaarden. De LHV vertaalt deze regels naar praktische handreikingen voor haar leden.
In de praktijk draait het om drie hoofdstromen: het abonnementstarief (inschrijftarief per patiënt), consulttarieven voor geleverde zorg, en de zogenaamde M&I-verrichtingen (modules en innovaties) voor specifieke behandelingen of programma’s. Elke stroom heeft eigen voorwaarden. Een consult mag alleen worden gedeclareerd als er sprake is van een zorgvraag die daadwerkelijk is behandeld. Een M&I-verrichting vereist dat aan specifieke inhoudelijke criteria is voldaan.
Wat veel praktijken onderschatten: de regels zijn gedetailleerder dan ze op het eerste gezicht lijken. Welke code past bij welke situatie, wanneer telt iets als een apart consult, en welke verrichtingen vallen al onder het abonnementstarief? Dat zijn vragen die in de dagelijkse praktijk voortdurend spelen, en waar een verkeerde aanname stille inkomstenderving of een terugvordering kan veroorzaken.
Wat is de rol van de LHV bij declaratierichtlijnen?
De LHV heeft geen formele regelgevende bevoegdheid op het gebied van declareren. Haar rol is die van belangenbehartiger en kennispartner: ze onderhandelt over tarieven, geeft duiding bij NZa-regelgeving en publiceert praktische richtlijnen die huisartsen helpen de regels correct toe te passen in hun dagelijkse werk.
Concreet biedt de LHV ledenartikelen, vraag-en-antwoordpagina’s en handleidingen bij specifieke declaratiecodes. Bij wijzigingen in de NZa-tarieven of nieuwe M&I-modules is de LHV vaak de eerste plek waar huisartsen praktische uitleg vinden. Toch is het belangrijk te beseffen dat LHV-adviezen een interpretatie zijn van de NZa-regels, geen vervanging ervan. Bij een controle door de zorgverzekeraar zijn de NZa-beschikkingen leidend.
Voor huisartsen die onzeker zijn over declareren, is de LHV een goed startpunt, maar geen eindpunt. De vertaalslag van algemene richtlijnen naar de specifieke situatie in jouw praktijk vergt aanvullende kennis en teamafspraken. Dat is precies waar organisaties zoals Ord’us een rol spelen: door die vertaalslag concreet te maken voor het hele team.
Welke veelgemaakte declaratiefouten signaleert de LHV?
De LHV wijst regelmatig op een aantal terugkerende declaratiefouten in huisartsenpraktijken. De meest voorkomende zijn: het niet declareren van verrichtingen die wel zijn geleverd, het gebruik van een te algemene of onjuiste prestatiecode, en het ontbreken van de juiste registratie in het HIS als onderbouwing.
Twee patronen springen er in de praktijk uit:
- Onderdeclareren: Verrichtingen die wel zijn uitgevoerd, worden niet of niet volledig geregistreerd. Dit gebeurt vaak onbewust, door gewoonte of tijdgebrek. Het gevolg is dat de praktijk structureel inkomsten misloopt zonder dat dit zichtbaar is.
- Verkeerd coderen: Een consult wordt onder een verkeerde code ingediend, bijvoorbeeld omdat de codes niet goed bekend zijn of omdat er onduidelijkheid bestaat over welke situatie bij welke code hoort. Dit kan leiden tot terugvorderingen door de zorgverzekeraar.
Een derde, minder besproken fout is het ontbreken van duidelijke interne afspraken over wie wat registreert en declareert. Als de kennis bij één medewerker ligt en die wegvalt, valt de kennis mee weg. Dat maakt de praktijk kwetsbaar, ongeacht hoe goed die ene medewerker haar werk deed.
Hoe verhoudt LHV-advies zich tot de NZa-regelgeving?
LHV-adviezen zijn gebaseerd op NZa-regelgeving, maar zijn niet juridisch bindend. De NZa stelt de officiële kaders vast via tariefbeschikkingen en beleidsregels. De LHV interpreteert en vertaalt die kaders voor haar leden. Bij een verschil van inzicht of een controle door een zorgverzekeraar zijn de NZa-documenten altijd leidend.
Dit onderscheid is in de praktijk belangrijk. Een LHV-handreiking kan aangeven dat een bepaalde situatie declarabel is, maar als de NZa-beschikking een andere afbakening hanteert, loopt de praktijk risico. Het is daarom verstandig om bij twijfel niet alleen de LHV-richtlijn te raadplegen, maar ook de onderliggende NZa-bron.
Tegelijkertijd zijn LHV en NZa in de meeste gevallen goed op elkaar afgestemd. De LHV is actief betrokken bij tariefonderhandelingen en heeft belang bij correcte interpretatie. Voor de dagelijkse praktijk biedt het LHV-advies in verreweg de meeste situaties een betrouwbare leidraad, mits je je bewust bent van de formele hiërarchie.
Wanneer mag een huisarts een verrichting declareren?
Een huisarts mag een verrichting declareren als de zorg daadwerkelijk is geleverd, als de situatie voldoet aan de omschrijving in de NZa-prestatiebeschrijving, en als de registratie in het HIS de declaratie kan onderbouwen. Alle drie de voorwaarden moeten gelijktijdig zijn vervuld.
Voor consulten geldt dat er sprake moet zijn van een actieve zorgvraag die door de huisarts of een bevoegde praktijkmedewerker is behandeld. Een telefonisch consult mag worden gedeclareerd als het aan dezelfde inhoudelijke criteria voldoet als een fysiek consult: er is een zorgvraag, er is een beoordeling, en er is een beleid bepaald. Het medium (telefoon, video, fysiek) is op zichzelf geen belemmering.
Voor M&I-verrichtingen gelden aanvullende inhoudelijke eisen per module. Sommige verrichtingen vereisen specifieke registratie, een bepaalde tijdsduur of een gedocumenteerd zorgplan. Het is juist bij deze categorie dat praktijken regelmatig kansen laten liggen, omdat de voorwaarden niet volledig bekend zijn of omdat de registratie niet aansluit op wat er werkelijk is geleverd.
Een praktische vuistregel: als je de zorg hebt geleverd én je kunt het onderbouwen in het dossier, is declareren niet alleen toegestaan, het is ook correct. Niet declareren wat je wel hebt gedaan is geen voorzichtigheid, het is een gemiste kans op legitieme inkomsten. De training Optimaal Declareren van Ord’us helpt teams precies dit onderscheid scherp te krijgen.
Waar vinden huisartsen de actuele LHV-declaratierichtlijnen?
De actuele declaratierichtlijnen van de LHV zijn te vinden via het ledengedeelte van de LHV-website, waar per onderwerp handreikingen, FAQ’s en tariefoverzichten worden bijgehouden. De NZa publiceert de formele tariefbeschikkingen op haar eigen website, doorgaans met ingang van 1 januari van elk jaar.
Voor 2026 gelden de tarieven en prestatiebeschrijvingen zoals gepubliceerd in de meest recente NZa-tariefbeschikking huisartsenzorg. De LHV informeert haar leden actief bij wijzigingen, maar het is de verantwoordelijkheid van de praktijk om de eigen declaratiepraktijk tijdig aan te passen.
Weten of jouw praktijk de regels correct toepast en of er kansen onbenut blijven? Ord’us biedt een rendementstest waarmee je een concreet beeld krijgt van wat er bij jouw praktijk nog te halen valt, volledig binnen de NZa- en LHV-richtlijnen. Meer dan honderd praktijken gingen je voor. Het begint met inzicht, en dat inzicht begint met de juiste vragen stellen.